Ten artykuł dotyczy symulacji. Zobacz też: Gry wojenne.

Gra wojenna – to najwyższa forma ćwiczeń prowadzonych na strategicznym i operacyjnych szczeblach dowodzenia sił zbrojnych W zależności od rozpatrywanej problematyki, w ćwiczeniach tych powinni brać udział przedstawiciele administracji państwowej (centralnej, terenowej) i samorządowej oraz organa (grupy operacyjne) zarządzania kryzysowego i kierowania pozamilitarnymi ogniwami obronnymi państwa.

• Cel

rozwiązywanie problemów dotyczących tworzenia i zapewnienia możliwości wykonywania zadań wynikających z miejsca i roli sił zbrojnych w systemie obronnym państwa i wypełnienia misji, zobowiązań sojuszniczych oraz uczestnictwa w sojuszniczych i koalicyjnych operacjach na rzecz międzynarodowego pokoju i stabilizacji, a także doskonalenie funkcjonowania systemu dowodzenia siłami zbrojnymi w okresie pokoju, kryzysu i wojny. Wypracowywanie efektywnych form i metod współdziałania pomiędzy siłami zbrojnymi a administracją państwową i samorządową oraz elementami systemu obronnego państwa.

• Istota

poszukiwanie, wypracowywanie lub definiowanie racjonalnych rozwiązań oraz form i metod realizacji grupy problemów (zadań, misji, zdolności) będących przedmiotem (treścią) rozważań, a także określenie środków i zakresu przedsięwzięć jakie powinny być zrealizowane dla osiągnięcia założonych celów.

• Treść

zagadnienia obejmujące swoim zasięgiem przedmiotowym problematykę rozwijania zdolności operacyjnych sił zbrojnych z uwzględnieniem koncepcji wspólnej obrony, współpracy koalicyjnej, rozwijania zdolności do działania poza granicami kraju, zwiększania potencjału obronnego i wspierania działań pozamilitarnych na obszarze kraju, a także weryfikacji założeń strategii, sztuki operacyjnej i taktyki.

• Przebieg:

gry wojenne z reguły należy rozpoczynać od postawienia ćwiczącym zadania do zajęcia określonych miejsc pracy. Po ich zajęciu oraz zameldowaniu gotowości do działania kierownik ćwiczenia lub sztab kierownictwa, występujący w roli przełożonego (dowództwa lub sztabu szczebla nadrzędnego), powinien wręczyć ćwiczącym sytuację wyjściową na pierwszy dzień ćwiczenia, jeśli nie dokonano tego wcześniej, oraz przekazać zadania w formie dyrektywy lub rozkazu operacyjnego i zarządzeń dla rodzajów wojsk i logistyki. W sytuacji wyjściowej należy określić ćwiczącym pracę do wykonania, w tym termin złożenia meldunku decyzji (zamiaru), organizacji dowodzenia, współdziałania, itp.

Gry wojenne mogą być prowadzone:

• w miejscach stałej dyslokacji
• w warunkach polowych

Jeżeli gry wojenne są prowadzone w miejscu stałej dyslokacji, do zorganizowania systemu łączności należy wykorzystać system stacjonarny (garnizonowy). W terenie powinien być rozwinięty polowy system łączności na bazie niezbędnych środków zapewniających łączność kierownictwa z dowództwami (sztabami) ćwiczących stron. W terenie ćwiczące sztaby powinny wychodzić z etatowymi środkami łączności i transportu lub ich częścią (zazwyczaj w ramach realizacji zadań osiągania wyższych stanów gotowości bojowej). W wypadku prowadzenia gier wojennych w terenie należy odpowiednio wcześniej przeprowadzić rekonesans rejonów planowanego rozwinięcia ćwiczących dowództw (sztabów).

Gry wojenne mogą być prowadzone jako:

• jednostronne
• dwustronne
• wielostronne

Mogą być

• jednoszczeblowe
• dwuszczeblowe
• wieloszczeblowe

W jednostronnych dwu i wieloszczeblowych grach wojennych podwładni powinni otrzymać zadania w czasie astronomicznym – w formie dyrektyw, rozkazów i zarządzeń. Sztab nadrzędny powinien kierować pracą podległych dowództw w sposób ciągły. Kierownictwo powinno skupić uwagę na obiegu informacji, a rozwiązywane przez wszystkie ćwiczące szczeble dowodzenia problemy ocenić z jednakową wnikliwością i rzetelnością. W dwustronnych i wielostronnych grach wojennych praca dowództw i sztabów powinna przebiegać podobnie, z tym, że jedna ze stron występuje jako przeciwna. Dokumenty do rozpoczęcia gry (sytuacja wyjściowa, dokumenty dyrektywne) należy wręczyć stronom jednocześnie lub w różnym czasie – w zależności od tematu i celów szkoleniowych. Podjęte decyzje przez ćwiczących, kierownictwo powinno oceniać metodą „konfrontacji” (jednoczesnego porównania przyjętych rozwiązań).

Gry wojenne mogą trwać kilka dni, w ciągu których jest dopuszczalne rozpatrywanie do trzech sytuacji dynamicznych, zmuszających szkolonych do wypracowania i podjęcia nowych decyzji. W ostatnim etapie ćwiczenia należy dążyć do stworzenia takiej sytuacji, która będzie wymagać zmian w sposobie działania szkolonych lub przejścia do innego rodzaju działań wraz z powzięciem nowych decyzji.

Celowe jest, by gry wojenne kończyły się podróżami wojskowo-geograficznymi do rejonów rozgrywanych działań.

2 Zobacz też

• przegląd zagadnień z zakresu wojskowości